Gewone smeerwortel - Symphytum officinale

Gewone smeerwortel is een stevige, inheemse plant met hangende, klokvormige bloemen in tinten van paars, roze en wit. De diepe bloemen zijn bijzonder aantrekkelijk voor langtongige hommels, die er goed bij kunnen. Smeerwortel groeit van nature langs slootkanten, vochtige graslanden en rietlanden en is een essentiële nectarplant voor hommels in natte ecosystemen. Dankzij haar robuuste karakter, rijke bloei en hoge ecologische waarde is ze een sterke aanwinst voor biodiversiteit in de tuin of natuurstrook.

Voor welke doeleinden kan ik gewone smeerwortel gebruiken?

Gewone smeerwortel komt goed tot haar recht op vochtige plekken, zoals langs vijvers, sloten of wadi’s. Ze past uitstekend in natuurrijke borders, ruigere bloemenweides en overgangen tussen water en land. Door haar krachtige groei is ze ook geschikt als bodembedekker in natuurlijke beplanting met voldoende ruimte.

Wat zijn de kenmerken van gewone smeerwortel?

• Inheemse plant, komt van nature voor in Nederland
• Groeihoogte: 50-100 centimeter
• Klokvormige bloemen in paars, roze of wit
• Diepe bloemen, vooral toegankelijk voor langtongige hommels
• Essentiële nectarplant in vochtige, bloemrijke gebieden
• Bloeit van mei tot en met juli
• Meerjarige, sterke groeier die jarenlang terugkomt
• Groeit het best op vochtige, voedselrijke grond in zon of halfschaduw

Hoe zaai ik gewone smeerwortel?

Zaai ongeveer 1 gram per vierkante meter (±100 zaden). Kies een vochtige, open plek in de zon of halfschaduw. Zaai direct op de eindbestemming en dek de zaden licht af met een dun laagje aarde. Dit voorkomt uitdroging en bevordert een gelijkmatige kieming.

Zaaien in het najaar (augustus tot oktober) is het meest effectief, omdat de zaden dan een koudeperiode doormaken en in het voorjaar beter kiemen. Voorjaarszaai (maart tot mei) is mogelijk, maar kan zorgen voor een latere en minder gelijkmatige opkomst.

Hoe onderhoud ik gewone smeerwortel?

Gewone smeerwortel komt van nature voor op (matig) voedselrijke grond, maar heeft daar meestal voldoende aan. Bemesten is daarom niet per se nodig. Maai bij voorkeur één keer per jaar, in juli, zodra de bloei is afgelopen en het zaad is gevallen. Een tweede maaibeurt in het najaar is alleen nodig als de vegetatie snel opschiet of dreigt dicht te groeien. Zorg er steeds voor dat het maaisel wordt verwijderd, zodat licht en ruimte behouden blijven voor jonge scheuten.

Smeerwortel verspreidt zich deels via zaad, maar vooral via wortelstokken, die zorgen voor een dichte, lokale uitbreiding. Voor natuurlijke verjonging is het belangrijk dat er af en toe open plekken in de vegetatie ontstaan, bijvoorbeeld na maaien of lichte verstoring van de bodem.